TikTok brengt minderjarigen volgens Europese Commissie in gevaar

TikTok wordt onderzocht door de Europese Commissie vanwege zorgen over de veiligheid van minderjarigen en potentieel verslavende ontwerpkenmerken, wat kan leiden tot aanzienlijke boetes voor het sociale mediabedrijf. De Commissie stelt dat TikToks instellingen minderjarigen blootstellen aan risico's en onvoldoende bescherming bieden, wat in strijd is met de Europese wetgeving.

Wat is er gebeurd?

De Europese Commissie heeft een onderzoek gestart naar TikTok, de populaire video-app, vanwege zorgen over de bescherming van minderjarigen en de mogelijk verslavende aard van de app. De Commissie heeft voorlopige bevindingen gedaan die suggereren dat TikTok niet voldoet aan de Europese wetgeving op het gebied van gegevensbescherming en de veiligheid van minderjarigen. Specifiek wordt bekeken hoe TikTok minderjarigen blootstelt aan ongepaste content en potentiële risico's, en of de app voldoende maatregelen neemt om dit te voorkomen.

Een belangrijk punt van zorg is dat TikTok-filmpjes van gebruikers tussen de 16 en 17 jaar, wanneer hun accountinstellingen op 'publiek' staan, actief worden gepromoot door het algoritme, vergelijkbaar met volwassenen. Dit vergroot de kans op ongewenst contact met vreemden en cyberpesten. Ook wordt bekritiseerd dat profielfoto's van minderjarigen, zelfs bij 'privé' accounts, toegankelijk zijn voor iedereen, wat hun privacy in gevaar brengt.

De Commissie heeft ook eerder, in februari, voorlopige bevindingen gepubliceerd over het ontwerp van TikTok, waarbij de focus lag op de 'oneindige scroll'-functie, automatische afspeelbaarheid van video's en de extreem gepersonaliseerde content. TikTok wordt verweten dat het onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar de mogelijke mentale en fysieke gevolgen van deze functies voor gebruikers.

Achtergrond en context

De zorgen over de veiligheid van minderjarigen online zijn de afgelopen jaren toegenomen, met name in het licht van de populariteit van sociale media platforms zoals TikTok. De app, eigendom van het Chinese bedrijf ByteDance, heeft een enorme aantrekkingskracht op jongeren, maar is ook bekritiseerd vanwege de potentieel schadelijke effecten van de content en de manier waarop de app is ontworpen. De Europese Commissie heeft de verantwoordelijkheid om de fundamentele rechten en veiligheid van burgers te beschermen, en dit onderzoek is een onderdeel van die inspanning.

De Digital Services Act (DSA), een recente Europese wetgeving, legt strengere regels op voor online platforms om illegale content te verwijderen en de veiligheid van gebruikers, met name minderjarigen, te waarborgen. TikTok wordt nu onderzocht om te bepalen of het voldoet aan de eisen van de DSA. De wetgeving is ingegeven door de groeiende bezorgdheid over de impact van online platforms op de democratie en de fundamentele rechten.

De Europese Commissie heeft in het verleden al boetes opgelegd aan andere techbedrijven voor overtredingen van de privacywetgeving, zoals Google en Facebook. Dit onderzoek naar TikTok is een voortzetting van die trend en onderstreept de toenemende aandacht voor de verantwoordelijkheid van techbedrijven om de veiligheid en privacy van hun gebruikers te waarborgen.

Reacties en gevolgen

TikTok heeft nog niet officieel gereageerd op de voorlopige bevindingen van de Europese Commissie, maar zal de mogelijkheid krijgen om schriftelijk te reageren en de zorgen van de Commissie te weerleggen. Afhankelijk van de reactie van TikTok, kan de Commissie besluiten dat het bedrijf de Europese wetgeving overtreedt. In dat geval kan de Commissie een boete opleggen, die maximaal 6 procent van TikToks wereldwijde omzet kan bedragen.

Hoewel de boetes zelden zo hoog uitvallen, zou een formele aanklacht aanzienlijke reputatieschade voor TikTok kunnen opleveren en de manier waarop het bedrijf omgaat met de veiligheid van minderjarigen onder de loep kunnen stellen. Het onderzoek kan ook leiden tot veranderde praktijken en beleid bij TikTok om te voldoen aan de Europese wetgeving.

De uitkomst van dit onderzoek kan ook een precedent scheppen voor andere sociale media platforms die actief zijn in Europa. Het kan andere Commissies aanmoedigen om soortgelijke onderzoeken te starten en de druk op techbedrijven verhogen om de veiligheid en privacy van hun gebruikers te waarborgen. Consumentenorganisaties en belangenverenigingen hebben de Europese Commissie al aangemoedigd om streng op te treden.